Zdjęcia wykonane przez SB podczas likwidacji drukarni „HUTNIKA” w 1983 roku.

 

po kliknięciu myszką 

na miniaturce zostanie 

ona powiększona

IPN 1

IPN 2

IPN 3

IPN 4

IPN 5

IPN 6

IPN 7

IPN 8

IPN 9

IPN 10

IPN 11

IPN 12

IPN 13

IPN 14

IPN 15

 

Zachowany do dziś sprzęt poligraficzny „Hutnika”

 

Ramka

 „Zomorządności”

i matryca białkowa

 

 

 

wróć do strony

głównej

 

Dzień Drukarza - 2013 Nowa Huta

 

 

Otwarcie wystawy poczty podziemnej i spotkanie w Stllu 8 maja 2011 r. było antraktem do uroczystości głównych, które odbyły się 27 maja w Nowej Hucie przy Pomniku Prasy Niezależnej.

     

 

Relacja z Dnia Drukarza w Kronice krakowskiej

(kliknij na obrazku aby oglądnąć)

 

Dzień Drukarza 2011 - link do fotogalerii>>

 

 

(kliknij na obrazku aby powiększyć)

Piątkowe popołudnie. Placyk od strony B1 tuż przy kościele na Szklanych Domach. Pod pomnikiem drukarzy i niezależnej prasy podziemnej garstka ludzi. Tak jak zapowiadał Leszek Jaranowski – bez kamer, dziennikarzy, radia i telewizji – ich wczorajszym zaangażowaniem i pracą dzisiaj interesują się tylko oni sami i garstka historyków. A przecież nie musieli tego wszystkiego robić. Nie musieli się organizować, ukrywać, konspirować, drukować i kolportować. Ryzykowali wiele. Karierę, pracę zawodową, rodzinę, dobre imię. Ale chwała za to, że im się chciało! I pamięć. To im się należy. W szczególności tym, którzy dość młodo w ostatnich latach odeszli na zawsze — tak pisze na swoim blogu 1949.pl Maciej Twaróg.

>> http://1949.pl/


 

 

     DZIEŃ DRUKARZA – 2009

W ostatni weekend maja zwyczajowo przypada „Dzień Drukarza”. Pamiętaliśmy o tym święcie w czasach stanu wojennego i następnych lat walki o „Niepodległą”. Pamiętamy i teraz.

***

W dniu 28 maja 2009 roku po raz kolejny spotkaliśmy się przy pomniku Prasy Niezależnej. Wartę honorową pełnili harcerze z ZHR-u. Modlitwę za zmarłych przyjaciół, „braci drukarzy” poprowadził Ks. Tadeusz Isakowicz Zaleski. Przewodniczący Solidarności Walczącej Kornel Morawiecki przesłał nam list na ten czas. Został on odczytany przy pomniku:

Drukarze i kolporterzy z tamtych lat!

  Czym były gazetki „Hutnika”, SW, LDPN-u, KPN-u, MRKS-u, FMW, gazetki zakładowe, studenckie i szkolne w latach 80? Świadectwem wolności w nas i naszą walką o wolność. Wtedy ścigali nas szpicle i SB-cy. Komuna szczęśliwie padła, ale gdzie nasza Polska Solidarna?

  Wczorajsza „Rzeczpospolita” publikuje „Europejską kartę na rzecz wolności prasy”. Dokument możliwy tylko w takiej Europie, do której budowy my drukarze i redaktorzy prasy podziemnej przyłożyliśmy ręce i wałki. Myślę, że pod tą kartą moglibyśmy się podpisać. Choć czegoś mi tam wyraźnie brakuje. Wtedy, w konspiracji przeciwstawialiśmy się bezwzględnej dyktaturze panującej polityki. Dziś nad naszymi mediami panuje względny dyktat kapitału i wielkich pieniędzy. Tego tematu w Karcie jak na lekarstwo. Cenzurę pokonaliśmy, czy mamy się poddać politycznej poprawności i komercji?

  Poeta Solidarności Jerzy Narbutt wzywał: „wolnej myśli, to już za nic nie daj”. Nie damy!

 

Z pozdrowieniami od Solidarności Walczącej

 Kornel Morawiecki

 

Wieńce i kwiaty, znicze i lampki. Krótka chwila zadumy gdy Paweł Więcław zagrał na trąbce „Ciszę”. W rodzinnym kręgu trzymając się za ręce odśpiewaliśmy Boże coś Polskę. Jeszcze tylko wspólne pamiątkowe zdjęcie.

***

W części nieoficjalnej, gość specjalny naszego spotkania Paweł Orkisz śpiewał (dla ludzi z Nowej Huty legendarny) „Komentarz” i inne pieśni. Drżenie serca odczuwam do tej pory pisząc te słowa.

kliknij na obrazku

aby obejrzeć film (13 Mb) >>

 

 

Galeria foto

 

część I – przy pomniku prasy

dzień drukarza 2009 - pomnik

 

część II – koncert

dzień drukarza 2009 - koncert

 

 

W portalu branży poligraficznej

o dniu drukarza w Nowej Hucie


 

 

        DZIEŃ DRUKARZA – 2008

 

W dniu 30 maja spotkali się przy pomniku Prasy Niezależnej byli drukarze, kolporterzy i wydawcy pism niezależnych. Modlitwę za zmarłych przyjaciół, „braci drukarzy” poprowadził Ks. proboszcz Ojciec Niward -Karsznia.

Przybyli przedstawiciele Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność”, Komisji Robotniczej Hutników i wielu redakcji pism podziemnych. Obecne były osoby z kilku największych gazet stanu wojennego z Krakowa z: „Hutnika”, Porozumienia Prasowego „Solidarność Zwycięży”, „Biuletynu Młodzieży Walczącej”, „ABC Młodych”, „Solidarności Grzegórzeckiej”, „Małej Polski”. 

Autor tej strony był drukarzem podziemnej prasy. Na zdjęciu podczas druku „Hutnika”.

Hutnik

„Hutnik”

PP SZ

PP „SZ”

BMW

„BMW”

ABC

„ABC Młodych”

Solidarność Grzegórzecka

„Solidarność Grzegórzecka”

Mała Polska

„Mała Polska”

(1. kliknij myszką na obrazku aby powiększyć, 2. kliknij na linku aby dowiedzieć się więcej o wybranej gazecie)

Nie zapomnieli również koledzy z Duszpasterstwa Hutników, Hutniczego Przedsiębiorstwa Remontowego. Obecny był przedstawiciel Federacji Młodzieży Walczącej z Gdańska Jarosław Podsiadło razem z krakowskimi kolegami. Otrzymaliśmy wiele listów od drukarzy i kolporterów z kraju i z zagranicy. 

Drukarze NOW-ej (Niezależna Oficyna Wydawnicza, Tygodnik Mazowsze) z Warszawy napisali:

... „jesteśmy z wami myślą, duchem i modlitwą”.

Zostały złożone wiązanki kwiatów i zapalono znicze. Nie było patosu, gorących przemówień i wspomnień. Była modlitwa, pamięć i hołd.

Sama uroczystość trwała krótko, już po 40 minutach zebrani wokół pomnika oglądali wystawę Andrzeja Dańki poświęconą polskiej walce w dążeniu do „Niepodległej”, która zainstalowana została w pobliskiej szkole budowlanej.

Leszek Jaranowski

   

 

BOGDAN WŁOSIK – zginął 13 października 1982 r., zastrzelony przez SB-ka.

ADAM GRUDZIŃSKI – drukarz i kolporter nielegalnych ulotek. Jego ciało znaleziono w domu, a władza nie zgodziła się na sekcję zwłok.

ANDRZEJ SZEWCZYK – pobity dotkliwie przez patrol milicyjny. Zmarł po 52 dniach, nie odzyskawszy przytomności.

RYSZARD SMAGUR – 1 maja 1983 r. trafiony pod kościołem Arka Pana w szyję z bliskiej odległości. Zmarł w szpitalu.

MAREK DOMAGAŁA – okoliczności jego śmierci pozostały niewyjaśnione.

EMILIA DADAŁA-AFENDA – w więzieniu zapadła na ciężką chorobę, zmarła po 3 latach.

JACEK ŻABA – pracownik MPK. Nękany przez Służbę Bezpieczeństwa, popełnił samobójstwo. 

Uprzejmie proszę o dokonanie darowizny na rzecz odnowienia nagrobka
Jacka Żaby. W pierwszej kolejności zostanie wykonany i zainstalowany krzyż oraz tablica zaprojektowana przez zawodowego plastyka (pomaga nam w tym dyrektor Muzeum AK - Adam Rąpalski). Konto zgodziła się udostępnić krakowska Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Ten numer proszę przesyłać znajomym, którzy mogą pomóc:


FUNDACJA CENTRUM DOKUMENTACJI CZYNU NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO
30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 22

Konto bankowe: Bank Śląski S.A.
34 1050 1445 1000 0012 0322 1674


Przelew należy opisać np.: „Jacek Żaba”, „grób Jacka Żaby”, „darowizna na grób Jacka Żaby”.


Darowiznę na rzecz organizacji pożytku publicznego, w tym darowiznę z poleceniem, można odliczyć od dochodu. Chciałbym mocno podkreślić, że Fundacja rozliczy nasze wydatki i gwarantuje ona swoim autorytetem, że ani złotówka nie pójdzie gdzieś "na lewo" i nie zostanie zmarnowana na bzdury.

MICHAŁ ŻUREK

kierowca z MPK, członek KPN, przewodniczący KZ NSZZ „S” w MPK w Czyżynach, internowany 13 grudnia 1981 r. Należał do tych pierwszych w Krakowie, którzy zakładali „Solidarność” w 1980 roku - był wtedy w MKZ. Był też jednym z pierwszych i głównych działaczy Konfederacji Polski Niepodległej w Krakowie, odważny, bezkompromisowy, walczył o niepodległą Polskę.


WŁODZIMIERZ LISOWSKI
zmarł 13 lipca w wyniku pobicia przez ZOMO i SB (podczas bestialsko spacyfikowanej demonstarcji na krakowskim rynku)

EUGENIUSZ BYCHAWSKI (+ 1984)

Aresztowany 12 października 1982 r. za drukowanie i kolportaż nielegalnych pism. Ciężko pobity na komendzie podczas przesłuchania, stracił słuch.

 

ANTONI ROSZAK „Wujek”

Poeta, jeden z pierwszych w Polsce drukarzy podziemnych („NOW-a”, „Biuletyn Dolnośląski”...), drukarz wrocławskiej „Solidarności”, człowiek wolny. Urodzony w roku 1945 w Dachau. Odznaczony przez prezydenta Polski Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

dr ANDRZEJ MAZURKIEWICZ

Od 1981 r. w KPN. Działał w strukturach podziemnej KPN i „Solidarności”. Współwydawał prasę podziemną m.in. „Pobudka”, „Gazeta Polska KPN”, „Czarno na Białym” i inne.

ANDRZEJ BUTKIEWICZ

Był odważnym działaczem Wolnych Związków Zawodowych przed Sierpniem 1980 r. i za tę działalność usunięto go ze studiów. W Sierpniu zorganizował Wolną Drukarnię Stoczni Gdynia, a następnie kierował drukarnią gdańskiej „Solidarności” – niezwykle twórczo i ofiarnie.

ANTONI NIKODEM POSPIESZALSKI

Dziennikarz, eseista i filozof. Cichociemny, konspirator, więzień sowiecki, współpracownik paryskiej „Kultury”.

ANDRZEJ FEDOROWICZ

Pracę w podziemnej prasie rozpoczął w 1982 r., w jednej z filii „Tygodnika Wojennego”, początkowo jako drukarz, a następnie organizator druku. Do jego zasług należy zorganizowanie grupy fotografików odpowiedzialnych za przygotowanie diapozytywów na potrzeby „Tygodnika Wojennego”. Podjął się także szkolenia fotografików w tym w zakresie poligrafii. Od jesieni 1983r., pełnił funkcję szefa techniki „Tygodnika Wojennego”. Odpowiedzialny był między innymi za funkcjonowanie centralnej drukarni „Tygodnika Wojennego” oraz organizację druku. Był twórcą II Programu Radia „Solidarność” dla którego wykonał także nadajniki. Organizator różnych akcji w tym między innymi zagłuszanie pasma telewizyjnego nadajnikiem radiowym o dużej mocy. Na potrzeby „Tygodnika Wojennego” skonstruował maszynę do druku offsetowego. Założyciel i w latach 1984-1990 kierownik organizacyjny wielonakładowego tygodnika ogólnokrajowego pt. „Przegląd Wiadomości Agencyjnych”.

ANDRZEJ IZDEBSKI – 29 lipca 2008 roku o godz. 11. 35 zmarł w Krakowie.

Żył lat 83. Był żołnierzem NSZ – AK, współpracownikiem KOR i od 1979 r. członkiem Konfederacji Polski Niepodległej. Zakładał i działał w Solidarności. Założyciel Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania w Krakowie.
Pełnił odpowiedzialnie szereg ważnych funkcji w KPN, m. in. był długoletnim członkiem władz II-go Obszaru KPN i Centralnego Kierownictwa Akcji Bieżącej, Kierownikiem II-go Obszaru KPN, przez wiele kadencji członkiem Rady Politycznej Konfederacji. Autor szeregu opracowań historycznych, w szczególności z historii Międzymorza i stosunków polsko-ukraińskich. Drukarz i kolporter ulotek i prasy podziemnej (1977-1988), autor artykułów w „Zomorządności” i piśmie KPN Małopolska „Opinia Krakowska”. Więziony i wielokrotnie zatrzymywany przez komunistów. Był długoletnim działaczem i członkiem władz Związku Konfederatów Polski Niepodległej 1979 - 1989. Był wielkim autorytetem dla wszystkich  środowisk niepodległościowych Krakowa i Małopolski. Był szlachetnym człowiekiem i wielkim patriotą. Całe długie życie
poświęcił Sprawie Niepodległości Polski
.

WIESŁAW MOSZCZAK – 28 lipca 2008 r. zmarł we Wrocławiu.

Był jednym z pierwszych drukarzy opozycji lat 70. we Wrocławiu. Drukował „Biuletyn Dolnośląski”, był jednym z drukarzy Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego we Wrocławiu w 1980 r. Pracował w Zarządzie Regionu NSZZ „Solidarność” we Wrocławiu. Współredagował gazetę plakatową „Nasze Słowo”. To właśnie on drukował pierwsze numery pierwszego w Polsce pisma stanu wojennego „Z Dnia na Dzień”. Po dotkliwym pobiciu na początku lat 90. nigdy nie wrócił do zdrowia.

JERZY PSZON

Drukarz wydawnictw niezależnych SKS, KPN przed 1980 r. Drukował „Hutnika”.

KRZYSZTOF KORNAŚ – ur. 29.09.1964,  zm. 21.11.2008

Absolwent Technikum Chemicznego w Tarnowie, student Akademii Rolniczej w Krakowie. Drukarz podziemnego pisma „Hutnik”. Członek krakowskiego NZS-u, „Solidarności Walczącej”. Współpracownik Federacji Młodzieży Walczącej. Współtwórca studenckiego pisma „Index”. Projektant i wykonawca wielu plakatów kalendarzy i znaczków „poczty podziemnej” Solidarności.

 

JAN KRUSIŃSKI ps. „Stańczyk” – ur. 10.03.1953, zm. 24.11.2008

Drukarz „Solidarności Dolnośląskiej”. W listopadzie 1982 roku internowany do Wojskowego Obozu Specjalnego w Rawiczu. Wieloletni szef (1984-1989) Radia Solidarności Walczącej. Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Polonia Restituta.

 

TADEUSZ ROMANOWSKI

Delegat na I Krajowy Zjazd NSZZ „Solidarność”. Współpracownik Solidarności Walczącej. Autor i współwydawca „Repliki”.

 

DANUTA BERNADETTA POSTAWA – w dnia 2 marca 2009 roku zmarła w wieku 49 lat Prawnik, współzałożycielka Straży Miejskiej w Krakowie w 1990r.
Uczestniczka walki o niepodległość w szeregach KPN. Była dobrą Polką i chrześcijanką – bezinteresowną, pracowitą i szlachetną. Więziona, represjonowana, pozbawiana pracy przez SB-MO i agenturę komunistyczną – także po 1990 r.
W jej domu rodzinnym w Krakowie – Pychowicach przez 10 lat mieściła się główna konspiracyjna powielarnia II-go Obszaru KPN, drukująca przez lata również dla podziemnej „Solidarności” Akademii Medycznej i P. S. K. oraz  licznych innych podziemnych komisji zakładowych „Solidarności”.

 

TOMASZ WACKO (+ 2003)

W latach 1978-80 powielał literaturę SKS Wrocław i „Biuletyn Dolnośląski”; w Sierpniu `80 zorganizował drukarnię MKS; po powstaniu Solidarności szkolił wielu zakładowych działaczy w zakresie budowy i obsługi „ramki”; w stanie wojennym internowany przez cały rok; po wyjściu – nauczyciel podziemnych drukarzy; w 1986 r. skazany na 1,5 roku więzienia za odmowę przysięgi wojskowej; zmarł tragicznie na emigracji w Norwegii.

 

dr JERZY WOCIAL – zmarł 31 maja 2009 w Warszawie.

Filozof, publicysta, tłumacz, działacz społeczny, członek zarządu warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Od początku powstania Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA był jej jednym z najaktywniejszych współpracowników. Początkowo niejednokrotnie wykonywał prace introligatorskie. Później udostępniał mieszkanie na spotkanie zespołu zarządzającego NOWĄ, pozyskiwał papier, pełnił funkcje łącznika, organizatora prac wydawniczych i introligatorskich. W latach 70. był redaktorem i autorem tekstów „Biuletynu Informacyjnego” i „Krytyki”. Internowany w stanie wojennym. W latach 1982-83 był współtwórcą, redaktorem, publicystą pisma Kombinatu Narzędziowego VIS - „Spojrzenie na...”. Współpracował z pismem „Bez Dyktatu” jako autor i tłumacz. Publikował również w „Tygodniku Mazowsze”, „CDN-Głos Wolnego Robotnika”. W latach 1985-89 był członkiem Społecznego Komitetu Nauki przy NSZZ „S”. Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Miał 62 lata.

 

MACIEJ FRANKIEWICZ zmarł 16.06.2009 w wieku 51 lat

Działacz polityczny, samorządowy i sportowy, od 2002 roku wiceprezydent Poznania. W okresie PRL był aktywnym działaczem Niezależnego Związku Studentów oraz Solidarności Walczącej, organizatorem podziemia antykomunistycznego w Wielkopolsce. Studiował na Politechnice Poznańskiej, gdzie był inicjatorem powstania Niezależnego Związku Studentów. W stanie wojennym - członek „Solidarności Walczącej”, i jej lider w Poznaniu. W 1982 roku w ramach Solidarności z internowanymi sam oddał się w ręce „władzy ludowej”. W podziemiu, niezastąpiony organizator i drukarz. Przyjaciele i znajomi mówili często o Maćku „Długi”, gdyż był bardzo pokaźnego wzrostu.

Kilkakrotnie zatrzymywany - dwukrotnie brawurowo uciekał z komisariatów milicji obywatelskiej. Jak wspominają jego współpracownicy, do historii przeszły jego spektakularne ucieczki z aresztu i bezprecedensowe pościgi, jakie urządzały za nim organa bezpieczeństwa państwowego. Do historii przeszła na przykład jego ucieczka fiatem 126p po schodach, wyskok z okna aresztu śledczego i udział w demonstracji w Zakładach Cegielskiego, zakończony ciężkim pobiciem.

W czasie obchodów 25-lecia „Solidarności Walczącej” (czerwiec 2007) odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi w walce o niepodległość Polski i demokrację.

 

ZBIGNIEW KOWALIK były wiceprzewodniczący Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” Małopolska. W stanie wojennym wieloletni kolporter prasy niezależnej m.in. „Hutnika”. Zmarł 10 sierpnia 2009 w wieku 69 lat po długiej i ciężkiej chorobie.

 

KRZYSZTOF GULBINOWICZ urodził się 6 grudnia 1956 r. we Wrocławiu.

Był jednym z pierwszych drukarzy powstającej we Wrocławiu w latach 70. opozycji antykomunistycznej. Z czasem wyrósł na cenionego publicystę politycznego i pisarza. Na uwagę zasługują zwłaszcza jego opowiadania z cyklu bieszczadzkiego i syberyjskiego (wydane niedawno „Pocztówki z Workuty”). Był drukarzem Zarządu Regionu NSZZ „Solidarność” we Wrocławiu. Od początku stanu wojennego działał w podziemiu – w „Solidarności” i „Solidarności Walczącej”, za co później, w roku 2007 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Był aktywny w przeciwdziałaniu narkomanii (założył i prowadził poświęcone tej tematyce pismo „Dokąd idziesz?”, a ponadto „Zero”). Współpracował z „Biuletynem Dolnośląskim” (używał pseudonimów „Pytia”, „Młody robotnik”, „Józef Ziuk”). Był zadeklarowanym patriotą. W ostatnim okresie Krzysiek przeżywał szczyt pisarskiej płodności. Przygotowywał kilka nowych książek, pisał kolejne opowiadania i felietony. Zmarł 22 lub 23 listopada 2009. „Wyglądał, jakby spał, z rękami pod głową. Tyle, że na podłodze.” Lekarz określił przyczynę śmierci jako niewydolność krążeniowo-oddechową.

 

JÓZEF RUDZIŃSKI ps. „Ziutek” – Zmarł 22 października 2009 r. we Wrocławiu.

Urodził się w Wilnie w 1933 roku, od 60 lat związany z Wrocławiem. Doktor chemii, magister filozofii. w latach 1983-1990 założyciel i organizator podziemnej Inicjatywy Wydawniczej Aspekt (IWA), autor tekstów w „Obecności” (pod pseudonimem Michał Wrocławski). Wraz z żoną Danutą prowadził w mieszkaniu działającą wiele lat podziemną drukarnię. W latach 90. był przewodniczącym Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność pracowników AWF.

 

RAFAŁ GÓRSKI – urodziny 22 września 1973 r. w Krakowie, zmarł 4 lipca 2010 r.

Działacz społeczny i niepodległościowy, publicysta, animator ruchu anarchistycznego, syndykalistycznego i ekologicznego. W latach 1988-1990 w Federacji Młodzieży Walczącej i Organizacji Młodzieżowej KPN. Z uwagi na swoje KPN-owskie sympatie nazywany w środowisku FMW „Młody Moczulski”. W drugiej połowie 1989 pełnił obowiązki Szefa OM KPN w Krakowie. Aktywnie działał w KPN do 1991.

Wspólnie z Michałem Przyborowskim redagował pismo A-tak, publikował w takich pismach jak: Inny Świat, Mać Pariadka, Przegląd Anarchistyczny, Recykling Idei i Trybuna Robotnicza. W swoich tekstach zajmował się historią syndykalizmu oraz teorią i praktyką demokracji uczestniczącej.

 

LUCJAN KORNACKI (+2004)

ur. 28.05.1926 w Radziwiłce Gm. Młodzieszyn pow. Sochaczew. Od 1942 żołnierz AK ps. „Jastrząb” (I pluton – I kompania 10 p. piechoty Łowickiej Obwód Sochaczewski „Skowronek”). W 1946 roku został przyjęty do Technicznej Szkoły Lotniczej. Został z niej usunięty z powodów politycznych i otrzymał tzw. wilczy bilet. Od maja 1951 roku do sierpnia 1955 przebywał w więzieniu, jako  więzień  polityczny. Po wyjściu podjął pracę w Warszawie, a w 1958 przeniósł się do Siedlec. Od połowy lat 70-tych kolportował ulotki i wydawnictwa KPN oraz „Placówkę”. W latach 1981-89 kolportował prasę niezależną i wydawnictwa podziemne. Członek „S” od 1980 roku. Przewodniczący Komisji Zakładowej „Solidarności” w Siedleckim Przedsiębiorstwie Budownictwa Ogólnego. Delegat na Zjazd Regionu Mazowsze. Internowany 13 grudnia 1981 r. W 1983 roku zorganizował tajną drukarnię w Marysinie koło Młodzieszyna. W latach 1982-1989 brał czynny udział w kolportażu prasy i wydawnictw niezależnych, uczestniczył też aktywnie we wszelkiego rodzaju manifestacjach i akcjach protestacyjnych organizowanych przez podziemie solidarnościowe. Za swoją działalność był represjonowany. Rewizje w domu, zatrzymania przez SB na 48 godzin, dyskryminowanie w miejscu pracy. Posiada status pokrzywdzonego nr 192/04 nadany przez IPN 13 lutego 2004 roku.

 

KRZYSZTOF KOZAK (+1996)

Rocznik 1951. Członek „S” od 1980 roku w Podlaskiej Spółdzielni Inwalidów tak zwanej „Sprężyny”. W latach 1982-89 mocno zaangażowany w działalność podziemnej siedleckiej „Solidarności”. Wielokrotnie brał udział w akcjach ulotowych, plakatowych i malowaniu napisów. Aktywny uczestnik wszelakiego rodzaju demonstracji i manifestacji antykomunistycznych. W jego mieszkaniu znajdowała się skrzynka kolportażowa prasy i niezależnych wydawnictw, z której poza siedleckimi odbiorcami korzystała również między innymi Biała Podlaska, Łuków i Łódź. W latach 1984-89 udostępniał mieszkanie do emisji audycji radia „Solidarność” Siedlce. W czerwcu 1984 r. uczestniczył w akcji pomiaru frekwencji w wyborach do Rad Narodowych zorganizowanej przez Siedlecki Komitet Oporu Społecznego. Bazując na fałszywych dokumentach, organizował duże dostawy papieru dla gazet i wydawnictw siedleckich („Gazeta Podlaska”, „Metrum”) i warszawskich („NOWA”, „Tygodnik Mazowsze”, „Kos”, „CDN”). Nigdy nie należał do żadnej partii politycznej. Był człowiekiem na którego zawsze można było liczyć w potrzebie.

 

ZYGMUNT CZYŻEWSKI (+1996)

Od 1980 roku członek NSZZ „Solidarność” w Mostostalu Siedlce. Po wprowadzeniu stanu wojennego, w latach 1982-85 był kolporterem znaczków, ulotek, niezależnej prasy i wydawnictw na terenie miasta i swojego zakładu pracy.

 

ZBIGNIEW DUK (+2003)+2003)

W latach 1980-1981 aktywnie działał społecznie w Siedleckim Oddziale NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze. Po wprowadzeniu stanu wojennego kolportował ulotki i prasę niezależną. Brał udział w akcjach plakatowych. Był uczestnikiem wielu manifestacji organizowanych przez siedleckie podziemie „Solidarnościowe”. Represjonowany (zatrzymania, przesłuchania rewizje).

 

EWA MICHAŁOWSKA (+1999)

Ur. 1960 r. Od 1980 roku współpracowała i wspierała tworzące się struktury „Solidarności”. Po wprowadzeniu stanu wojennego w latach 1981-89 kolportowała w Siedlcach i na terenie całego Podlasia niezależną prasę ulotki, plakaty, znaczki i książki. Zajmowała się też przywożeniem z innych miast (Warszawa, Lublin) do Siedlec prasy i książek tam wydawanych. Aktywnie uczestniczyła w manifestacjach, akcjach ulotkowych i plakatowych organizowanych przez siedleckie podziemie solidarnościowe. Była współpracownikiem Siedleckiego Komitetu Oporu Społecznego. W mieszkaniu jej matki odbywały się pokazy tzw. „Kina Domowego”. Za swoją postawę wobec reżimowych władz spotykały ją represje. Była wielokrotnie zatrzymywana na 48 godz. Kilka razy była skazywana przez Kolegium do Spraw Wykroczeń. Pracując w Fabryce Narzędzi Skrawających „Vis” w Siedlcach spotykała się z dyskryminowaniem za swoje przekonania przez zwierzchników.

 

JAKUB SKLEPIK (+1995)

W latach 1981-83 redagował i wydawał organ Mazowieckiej Konfederacji „Solidarność Podlasie” pt. „Podlasiak” (wyszło 12 numerów). Po 1984 r. czynny w strukturach podziemnych w Warszawie.

 

MIKOŁAJ KOSTECKI (+ 6.11.2009)
Był Rektorem Wyższej Szkoły Morskiej i pierwszym redaktorem „Solidarności Walczącej” Trójmiasto.

 

MACIEJ RYBIŃSKI (+22.10.2009)

Laureat nagrody Kisiela, felietonista „Wprost”. UrodziŁ się 5 marca 1945 roku w Warszawie. W zawodzie debiutowaŁ jako dziennikarz sportowy. Później zostaŁ felietonistą tygodnika studenckiego „itd”. Po wprowadzeniu stanu wojennego został aresztowany, a władze PRL obłożyły go zakazem wykonywania zawodu po tym jak nie przeszedł „pozytywnej weryfikacji”. Od września 1982 roku przebywał na emigracji: w Niemczech i w Wielkiej Brytanii. Pisał dla wielu pism emigracyjnych, m.in. „Kultury” paryskiej, „Kontaktu”, „Dziennika Polskiego” i „Dziennika Zołnierza”, „Orła Białego”, „Poglądu”. Po powrocie do kraju w roku 1989 pisał felietony do tygodnika „Wprost”, „Faktu”, „Rzeczpospolitej” oraz „Gazety Polskiej”. W 2002 roku został laureatem Nagrody Kisiela (nagrodę przyznano mu za to, że „pisze, bo myśli”).

 

GRZEGORZ GAMPEL – ur. 25.05.1959 r. w Warszawie, zm. 22.05.2010 r.

współorganizator biblioteki wydawnictw niezależnych, kolporter. Od III 1982 współorganizator, szef kolportażu porozumienia warszawskich zakładów pracy CDN. Od IV 1982 w ukryciu, szef kolportażu MRKS. 8 VII 1982 aresztowany. 15 VIII 1983 zwolniony na mocy amnestii – w proteście przeciw pozostawieniu w więzieniach wielu działaczy „S” odmówił opuszczenia ZK, pobity, usunięty siłą. Od 1983 hurtowy kolporter wydawnictw niezależnych, współpracował m.in. z regionem słupskim, regionem Ziemi Łódzkiej i wrocławską Solidarnością Walczącą. Od 4 VII 1983 rozpracowywany przez Wydz. V KS MO w ramach SOR krypt. „Satelici”.

 

ANDRZEJ PAKOS – ur. 29 XI 1950 w Łodzi.

1968-1974 pracownik Cementowni Grodziec, 1974-1982 górnik w KWK Andaluzja w Piekarach Śl. 2/3 IX 1980 uczestnik strajku w Andaluzji, IX 1980–1991 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego, nast. KZ; od 1981 do pocz. l. 90. w KPN; w 1981 działacz KOWzP. 14-17 XII 1981 uczestnik strajku oraz akcji ulotkowych w Piekarach Śl. i Bytomiu; zwolniony z pracy, do 1989 bez zatrudnienia. Po 13 XII 1981 współorganizator pomocy dla represjonowanych: zbiórek pieniędzy, przygotowywania paczek, kolonii dla dzieci; 1982-1984 współredaktor i kolporter podziemnego pisma „Nasze Sprawy”, udostępniał mieszkanie na druk pisma i ulotek; kolporter wydawnictw podziemnych z Warszawy do Piekar Śl., m.in. „Tygodnika Mazowsze”, „Myśli”, „Krytyki”, książek, ulotek, druków okolicznościowych, znaczków poczt podziemnych; 1982-1985 informator niemieckiej agencji prasowej DPA; od 1982 współorganizator Mszy za Ojczyznę w Bytomiu, Piekarach Śl. i Sosnowcu; 1982-1983 jeździł na spotkania KIK do Warszawy. Wielokrotnie zatrzymywany na 48 godz. 1989-2001 ponownie pracownik Andaluzji. 2001-2002 członek Stowarzyszenia Represjonowanych w Stanie Wojennym Regionu Śląsko-Dąbrowskiego. Od 2001 na rencie. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1995).

1983-11 VII 1987 rozpracowywany przez p. V-2 SB MUSW w Piekarach Śl. w ramach KE krypt. Rex.

 

JAN KLUSIK (+ 18.09.2010)

w podziemiu wspomagał druk. Dostarczał klisze, zaopatrywał drukarnie i starał się robić wszystko to, co było potrzebne. Nie dbał o stanowiska i aplauz. W nocy z 14/15 sierpnia 2010 r. brał udział w modlitwie pod Krzyżem na Krakowskim Przedmieściu. Zasłonił swoim ciałem kobietę przed atakiem zwyrodnialca. Kopnięty doznał złamania żebra.

 

MIROSŁAW SWATEKur. 3.05.1956 r., zm. 23.12. 2010 r. w Jastrzębiu-Zdroju

Od września 1980 nauczyciel Zespołu Szkół Nr 1 w Jastrzębiu Zdroju i członek KZ NSZZ „S”. 1977-1980 członek SKS-u na UJ w Krakowie. Brał udział w akcjach przeciwko „prohibitom” w Bibliotece Jagiellońskiej, relegowaniu z Akademii Rolniczej Ziemowita Pochitonowa. Drukarz i kolporter wyd. SKS-u. 1977 (maj) uczestnik „czarnego marszu” po śmierci Stanisława Pyjasa. 13.12 1981-1988 (czerwiec) działał w podziemnej „S”. Kolporter ulotek i prasy bezdebitowej. Autor tekstów i kolporter pisma „OŚĆ”. Od 1983r. prowadzi działalność kontrwywiadowczą na rzecz jastrzębskiego podziemia. W 1984r. współorganizator akcji bojkotu wyborów, liczenia rzeczywistej frekwencji wyborczej. Współorganizator wraz z Henryką i Tadeuszem Szyszkami – podziemnej biblioteki. Członek KOS (Komitet Obrony Solidarności) w Jastrzębiu Zdroju. Współpracował m.in. z Lechem Osiakiem i Zbigniewem Wachowcem. 1990/94/02 radny w Jastrzębiu Zdroju, kolejno z listy: Komitetu Obywatelskiego, Porozumienia Centrum, LPR-u. 1990-1994 delegat na zjazd regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „S”. Od 1989 do nadal członek KM NSZZ „S” Pracowników Oświaty. 2003 odznaczony Medalem Ministerstwa Edukacji

 

JOANNA BRYJAK (+ 9.03.2011)

W środę popielcową o godzinie 13, po długiej i ciężkiej chorobie w wieku 47 lat zmarła Joanna Bryjak z domu Hlebowicz.

W okresie stanu wojennego była zaangażowana czynnie w działalność struktur podziemnych: Porozumienia Prasowego „Solidarność Zwycięży” , „Solidarności Walczącej”, OKOR-u (Ogólnopolski Komitet Oporu Rolników) oraz Autonomicznego Wydziału Wschodniego Solidarności Walczącej. Została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Pozostawiła troje dzieci, najmłodsze w wieku 11 lat.

 

JERZY NARBUTT  (+ 31 maja 2011)

Ur. 12 października 1925 w Warszawie w rodzinie o tradycjach patriotycznych - jego dziad walczył w powstaniu styczniowym. Polski poeta, prozaik i felietonista. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego na seminarium doktorskim u prof. Władysława Tatarkiewicza. Debiutował jako prozaik w 1957 na łamach „Tygodnika Powszechnego”. Współpracownik prasy katolickiej – z wyjątkiem paxowskiej. Nazywany był Wielkim Zamilczanym.
W roku 1975 podpisał List 59 przeciw zmianom w Konstytucji PRL, za co został objęty zakazem druku i publikował w wydawnictwach tzw. drugiego obiegu, nigdy jednak nie zyskał takiego rozgłosu jak inni sygnatariusze tego wystąpienia. Żył nie tyle w biedzie, ile wręcz w nędzy. Dopiero w roku 2007 prezydent Lech Kaczyński odznaczył go Komandorią Orderu Odrodzenia Polski. Jest autorem słów pieśni „Solidarni” (Solidarni, nasz jest ten dzień...), która – z muzyką Stanisława Markowskiego
– stała się oficjalnym hymnem „Solidarności”.

 

PIOTR RACKMANN  – 1958-2011

Piotr nie był zwyczajny. Był urodzonym kontestatorem, nie znosił nakazów, nigdy nie chciał się ugiąć przed autorytetami. Był może trochę dziwakiem – w latach 70 i 80 bycie wegetarianinem nie było zwyczajne! Jednak pewne rzeczy, jak na przykład walka z komuną, były dla Niego czymś naturalnym. Nie napuszał się jak niektórzy, nie oczekiwał oklasków, tylko po prostu działał. Nie wypatrywał pochwał, tylko robił swoje. Pod koniec lat 70 zaangażował się w Latającą Bibliotekę „Kuby” Sikorskiej-Kelus, był najprawdopodobniej najmłodszym współpracownikiem Biura Interwencji KSS KOR. Naświetlał blachy dla „Nowej” i innych drukarni, fotografował i tworzył wielkie archiwum tamtych czasów – na przykład reportaż z ataku ZOMO na Wyższą Ochotniczą Szkołę Pożarniczą. Był fotografem w Regionie Mazowsze, był fotografem w Krajowej Komisji Koordynacyjnej NZS. Całe swoje archiwum zdjęć zostawił pod opieką Jacka Juzwy.

Gdy wybuchł stan wojenny, tak jak wielu z nas nie wierzył, że w Polsce jest jakaś przyszłość dla niego. Wyjechał do Francji, gdzie pracował w aptece, potem jako elektryk, choć zahaczył i o informatykę. Pod koniec lat 90 miał już całkiem nieźle prosperującą firmę. Pozostawił trójkę dorosłych już dzieci. Choć nie widział dla siebie przyszłości w Polsce, nie zerwał kontaktów. Przyjeżdżał, odwiedzał nas, jeszcze w zeszłym roku był na spotkaniu w biurze SWS na Marszałkowskiej.

 

SIEROTWIŃSKA-REWICKA MARAIA (Muzia)  – ur. 12. 06. 1937, zm. 13. 10. 2011

Polonistka. Brała czynny udział w wydarzeniach marcowych 1968. W 1980 jedna z trzynastu osób – założycieli NSZZ „Solidarność” w Małopolsce i członek zarządu, felietonistka „Gońca Małopolskiego”. 13 grudnia 1981 internowana (Kraków, Kielce, Gołdapia, Darłówek i Łódź do lipca 1982). W 1982 emigruje do USA gdzie aktywnie działa w Ruchu Społeczno-Politycznym „Pomost”, jest jednym z dyrektorów Kongresu Polonii Amerykańskiej. W 1993 powróciła do Krakowa. Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi, oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

EDWARD KUBISIOWSKI  

Po długiej i ciężkiej chorobie nowotworowej, w wieku 67 lat zmarł Edward Kubisiowski, działacz „Solidarności".
W 1982 r. skazany na trzy lata więzienia za działalność związkową. Po półrocznym pobycie w więzieniu, na mocy amnestii oswobodzony i jednocześnie pozbawiony praw publicznych na najbliższe dwa lata. Pracował „na czarno” przy koszeniu trawy w parkach krakowskich, w ten sposób utrzymywał rodzinę – żonę, syna i córkę. Jednocześnie nadal kontynuował działalność podziemną. W latach 1989-1996 r. był członkiem Zarządu Regionu Małopolskiego „Solidarności".

 

GRAŻYNA TRUSZKOWSKA z d. Suszyńska – ur. 1948 r., zm. 1 lutego 2012 r.
Biolog, nauczycielka w kilku wrocławskich liceach i szkołach podstawowych. Uczestniczka protestów studenckich z marca i maja 1968 r. Od 1979 czynnie wspomagająca „Biuletyn Dolnośląski” i inne wydawnictwa niezależne. Czynna uczestniczka i animatorka ruchu Solidarności wśród pedagogów szkół, w których pracowała. Od początku stanu wojennego wspomagała ruch wydawniczy i kolportaż w strukturach Solidarności i SW. Jako kurier utrzymywała kontakty między Wrocławiem, a Gorzowem oraz kilkoma innymi miastami. Baliśmy się o Nią – była wtedy taka drobna, krucha, a jednocześnie niestrudzona.
 

WOJCIECH OBERC ps. „Abdul” – ur. 11.02.1960 r., zm. 20.06.2012 r.
Po 13 grudnia 1981 r. współtworzył Tajne Tymczasowe Kierownictwo Akcji Bieżącej (TTKAB) Konfederacji Polski Niepodległej. W marcu 1982 roku nastąpiła reorganizacja kierownictwa. Został wówczas szefem sekcji kolportażu i łączności. Internowany 29 X 1982 w obozie Kielce-Piaski. Zwolniony 30 XI 1982 roku. Dwa dni po powrocie do domu został ponownie wezwany na SB. Zapytano go: „Jak ci tam było?”. Odpowiedział: „Nie narzekam”. — „Więc to dobre takie wczasy na koszt państwa”. Odparł: „Ja się tam nie prosiłem”. Potem poinformowano go, że w przypadku kontynuowania działalności zostanie „zamknięty” ponieważ mają dość dowodów. Chcieli, aby podpisał „lojalkę”. Wojtek kategorycznie odmówił. Po krótkiej przerwie wznowił działalność. Pracował m.in. w Sekcji Informacji i Propagandy, brał udział w manifestacjach, pisał artykuły, drukował „Niepodległość”. Represje przeciwko niemu polegały na cenzurowaniu korespondencji, ciągłej inwigilacji, wzywaniu na przesłuchania, także do komendy dzielnicowej MO. Pytali wówczas o jego plany, odpowiadał wymijająco – „Nie mam sprecyzowanych planów”.

Działalność niepodległościową prowadził do 1990 roku. Nie żałował niczego i był dumny z naszych dokonań.

 

ZBIGNIEW GACH – ur. 1.12.1952 r., zm. 26.02.2012 r.

W VIII 1980 reporter tygodnika na strajku w Stoczni Gdańskiej; od IX 1980 w „S”, członek KZ przy Domu Prasy w Gdańsku; autor artykułów w piśmie MKZ, nast. ZR Gdańsk „Solidarność”. 13-16 XII 1981 uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej (autor reportażu o pacyfikacji strajku opublikowanego w 1990 w „Tygodniku Gdańskim”); 16 XII 1981 aresztowany, umieszczony w AŚ w Starogardzie Gdańskim, zwolniony 20 XII 1981. W II 1982 zwolniony z pracy w wyniku weryfikacji dziennikarzy, II-XII 1982 bez zatrudnienia; 1983-1987 reporter miesięcznika „Pomerania”. W 1984 współautor (jako Marcin Moskit) wraz z Mariuszem Wilkiem i Maciejem Łopińskim bestselleru Konspira. Rzecz o podziemnej „Solidarności”, w 1984 nagroda „S” Pracowników Wydawnictw za najlepszą książkę polskiego autora w obiegu niezależnym.

 

JACEK CESARZ ps. „Kaiser”

W okresie karnawału Solidarności działacz Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Gdańskiego, w czasie strajku radomskiego na UG szef Komitetu Strajkowego na Ekonomice Transportu. Po wprowadzeniu stanu wojennego m.in. drukarz Niezależnego Biuletynu Informacyjnego Studenckiego Komitetu Solidarności NZS „Trójmiasto”; w późniejszym okresie pracownik Spółdzielni „Świetlik”.

 

JERZY ANDRZEJ PRZYSTAWA – ur. 29.04.1939 r., zm. 3.11.2012 r.

Działał w „Solidarności” i wrocławskiej konspiracji stanu wojennego, był podziemnym publicystą i współpracownikiem „Solidarności Walczącej”. W stanie wojennym został internowany w Nysie.

 

KRZYSZTOF CYBULSKI ps. „Cypis” – ur. 1964 r., zm. czerwiec 2012 r.

Grafik związany z FMW Gdańsk i Ruchem Społeczeństwa Zaangażowanego. Cypis odpowiadał za oprawę graficzną „Wiatru od morza”, następcy „BISZ-a” (Biuletyn Informacyjny Szkół Zawodowych).

 

WOJCIECH SŁODKOWSKI (+ 3.11.2012)

Od 1978 r. działacz opozycji. W latach 1980-1981 redaktor „Solidarności z Gdańskiem”. W 1982 r. aresztowany i skazany na 3 lata więzienia, z którego wyszedł na wolność rok później.

 

ERAZM CIOŁEK – ur. 1937 r., zm. 2012 r.

W marcu 1968 fotografował protestujących studentów na Krakowskim Przedmieściu w okolicy UW, na terenie uczelni został zatrzymany. Po krótkim czasie go wypuszczono, a po kilku dniach oddano mu aparat fotograficzny, zatrzymując jednak filmy, te naświetlone i nie naświetlone. Coś w rodzaju debiutu.

W latach 80. był jednym z głównych fotoreporterów, którzy rejestrowali przemiany polityczne i społeczne w Polsce. W 1981 roku wydał album ze zdjęciami strajkujących w Stoczni Gdańskiej robotników. W stanie wojennym dokumentował spotkania działaczy opozycji i manifestacje „Solidarności”. Ponadto dokumentował także pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny, a także był autorem pokazywanej w całym kraju serii zdjęć z pogrzebu Grzegorza Przemyka – maturzysty zamordowanego przez MO. W latach 1984-1989 był członkiem redakcji podziemnego „PWA” (Przegląd Wiadomości Agencyjnych).

 

PIOTR BIELAWSKI – lat 61 (+ 2012)

Był dziennikarzem radia i telewizji aktywnie wspierającym Solidarność.
W stanie wojennym dokonał ucieczki z obozu internowania i włączył się w działalność podziemną najpierw w Krakowie, a potem we Wrocławiu. Zaprzysiężony członek Solidarności Walczącej. Redaktor „Biuletynu Dolnośląskiego”, współtwórca Serwisu Agencji Informacyjnej SW.

 

MAREK ŁOŚ (+18.07.2012)

Wielki patriota, piłsudczyk. Drukarz i wydawca bibuły oraz książek drugiego obiegu. Wydawca materiałów edukacyjnych o Marszu Szlakiem Kadrówki od 1981 r. Założyciel „Małego Wydawnictwa”, wydawca książek ks. T. Isakowicza-Zaleskiego.

 

JAN PACULA –  ur. 17.10.1941, zm. 2.12.2013

Cichy bohater walki z komuną. Jeden z tych, których nie spotkały zaszczyty, którzy nie odcinali kuponów bohaterskiej przeszłości. Wiele ostatnich lat żył w biedzie, żeby nie powiedzieć w nędzy. W 1980 współzałożyciel i przewodniczący „Solidarności” w PRK-9 (Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych). Wkrótce wstąpił do KPN i uczestniczył w drukowaniu kapeenowskich wydawnictw. Jeden z przywódców strajku w Hucie im. Lenina po ogłoszeniu stanu wojennego. Po pacyfikacji strajku zakładał konspiracyjne struktury „Solidarności” regionu Małopolska i kierował nimi jako członek 4-osobowej Regionalnej Komisji Wykonawczej „S” Małopolski.

 

BOŻENA HUGET –  ur. 26.10.1958, zm. 24.02.2014 

W KPN-ie od jesieni 1979 r. Wraz z bratem Radosławem poszła na któreś ze spotkań członków KPN-u w punkcie konsultacyjnym KPN-u, który był wtedy w Krakowie przy ulicy Meiselsa. Od tej pory brała udział w wielu niepodległościowych manifestacjach, pomagała bratu w drukowaniu ulotek, literatury niezależnej, w zdobywaniu materiałów poligraficznych oraz w ich kolportażu. 13 grudnia została internowana, zwolniona w lipcu. W 1985 r. wzięła udział w głodówce protestacyjnej w Bieżanowie.

 

BARBARA SARAPUK –  ur. 19.10.1940, zm. 29.01.2015

Od VI 1982 członek Solidarności Walczącej. 7 XII 1982 zatrzymana, 11 XII 1982 aresztowana, przetrzymywana w KW MO we Wrocławiu, 18 V 1983 skazana wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 3 lata. 1983-1987 współpracowniczka redakcji, autorka podziemnego pisma „Replika”. Do 1989 drukarz, organizatorka i kierowniczka sieci drukarń i kolportażu wydawnictw podziemnych (m.in. „Biuletynu Dolnośląskiego”, „Wiadomości Bieżących”, „Solidarności Walczącej”, „Repliki”, „Z Dnia na Dzień”, „Galicji” nr 1 oraz książek) we Wrocławiu i w miastach Dolnego Śląska. 1982-1989 prowadziła ok. 100 szkoleń dla drukarzy. 1983-1984 dokonała z grupą współpracowników wielu udoskonaleń, które wpłynęły na upowszechnienie techniki sitodruku.

 

 

ANDRZEJ KUCHARSKI –  ur. 1.01.1968, zm. 21.01.2015

W 1968 r. relegowany ze studiów na AGH za udział w protestach studenckich. Współzałożyciel rzeszowskiej Solidarności. Redaktor wielu pism podziemnych i Radia Wolna Polska. Działacz Solidarności Walczącej. Wielokrotnie zatrzymywany, poddawany licznym rewizjom, rozpracowywany przez SB w ramach wielu spraw operacyjnych. W 1991 roku inicjator uchwały ZR NSZZ „Solidarność” Rzeszów w sprawie lustracji i dekomunizacji związku. Do końca wierny sprawie wolnej Polski. Odznaczony Krzyżem Solidarności Walczącej.

 

JACEK SKROBOTOWICZ –  ur. 18.04.1944, zm. 29.04.2015

Działacz Studenckiego Komitetu Solidarności w Krakowie, w latach 1977-80 Komitetu Samopomocy Społecznej KOR, zajmował się działalnością kolportażową, uczestniczył w manifestacjach, m.in. 11 Listopada 1979 r. zorganizowanej przez KPN w Krakowie, gdy został aresztowany wraz z innymi. SB prowadził przeciwko niemu SOR krypt. Filozof. Po powstaniu „Solidarności” włączył się we wsparcie jej działalności oraz Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany (13.12.1981- 01.02.1982) w Załężu k. Rzeszowa, skąd został zwolniony ze względu na zły stan zdrowia. Dalej angażował się w organizację mszy św. za Ojczyznę w kościele w Mistrzejowicach. Był wielokrotnie zatrzymywany i szykanowany. PO 1989 roku włączył się w działalność PC i ROP.
W 2008 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

 

WIESŁAW KUKLA –  ur. 20.11.1945, zm. 11.2013 w Paryżu

Pochodził z rodziny lwowskiej, był aktywnym uczestnikiem walk strajkowych z komuną od wczesnej młodości. Miał w związku z tym bardzo trudne życie. W 1980 roku jako pracownik Mostostalu w Nowej Hucie założył tam „Solidarność” i został jej pierwszym przewodniczącym. Członek Komitetu Strajkowego w Hucie im. Lenina w Krakowie 13-16 grudnia 1981 r. Internowany 17 grudnia, był następnie uczestnikiem wszystkich buntów w ośrodkach internowania, gdzie go przetrzymywano. Aktywny uczestnik konspiracji solidarnościowej i niepodległościowej przez całe lata 80. Współpracownik KPN. Aresztowany w 1984 r., objęty amnestią w tymże roku, kontynuował działalność niepodległościową wraz z żoną Marylą, aktywną członkinią KPN. Pod koniec lat 80. zakładał w Krakowie i Nowej Hucie odrodzoną Polską Partię Socjalistyczną w grupie członków KPN. Wybitny grafik pracujący dla wielu pism podziemnych. W 1988 r. w jego mieszkaniu znajdowała się jedna z drukarń podziemnego pisma "Hutnik". W 1989 r. wyemigrował wraz z żoną do Francji. Był szczerym, uczciwym człowiekiem i dobrym Polakiem. Pochowany 15.11.2013 r. na Cmentarzu Grębałowskim w Krakowie.

 

BARBARA NIEMIEC –  ur. 13.07.1943, zm. 8.01.2014

Absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydz. Polonistyki (1966), doktorat (1977). W III 1968 uczestniczka demonstracji studenckich, następnie strajku absencyjnego. Od IX 1980 w „S”, członek Komitetu Założycielskiego na Wydziale Filozoficzno-Historycznym UJ, następnie KZ, przewodnicząca koła w Instytucie Pedagogiki. Od 14 XII 1981 uczestniczka strajku absencyjnego na UJ (trwał do 24 XII 1981, oficjalnie nie odwołany); 17 XII 1981 uczestniczka demonstracji na Rynku Głównym w Krakowie. XII 1981 – 1989 organizatorka pomocy dla internowanych i represjonowanych. Od 1982 członek TKZ UJ, działaczka MKS Kraków (łączniczka z zakładami w Krakowie-Śródmieściu), następnie RKS. 1982-1983 redaktor podziemnego pisma „Wolna Myśl”, 1982-1989 „Kroniki Małopolskiej”, organizatorka kolportażu pism podziemnych (m.in. „Kroniki Małopolskiej”, „Wolnej Myśli”, „Hutnika”, „Biuletynu Małopolskiego”, „Tygodnika Mazowsze”, „Głosu Wolnego Wolność Ubezpieczającego”). 1985-1988 wykładowca Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Krakowie-Mistrzejowicach, w 1986 współorganizatorka Komitetu Solidarności Nauki; w 1988 uczestniczka przygotowań do strajku w Hucie im. Lenina. Od X 1988 członek Komitetu Założycielskiego „S” na UJ, który w XI 1988 złożył w Sądzie Wojewódzkim w Krakowie wniosek o rejestrację. W 1994 kierowała zespołem „S” ds. zbadania akt Stasi. 1995-2000 redaktor „Tygodnika Solidarność”. 1996-1998 w ROP, od 2005 LPR. 22 VI 2005 współzałożycielka i członek małopolskiej grupy Ujawnić Prawdę. Publicystka, autorka prac naukowych. Współzałożycielka i wiceprzewodnicząca Komitetu Opieki nad Miejscami Zbrodni Komunizmu. Współpracowniczka Katolickiego Stowarzyszenia Civitas Christiana i duszpasterstwa Nauczycieli Diecezji Przemyskiej. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006).

 

ZBIGNIEW ROMANOWSKI ps. „Szalony”–  ur. 19.06.1956, zm. 25.01.2014

Z wykształcenia historyk, z zamiłowania oraz pasji badacz i poszukiwacz źródeł wszechrzeczy, studiował i badał starożytne ludy i kultury). Oprócz pracy naukowej i badawczej miał też inną, bardzo istotną, a może właściwie najważniejszą pasję życiową – był niezłomnym i niestrudzonym idealistą i bojownikiem w walce o Wolną i Niepodległą Polskę. Był czynnym uczestnikiem i działaczem niepodległościowym w czasach „Solidarności”, brał udział w powoływaniu niepodległościowych ruchów
i organizacji, działał w Związku Piłsudczyków i Młodzieżowym Związku Armii Krajowej.
Mimo późniejszych przemian ustrojowych i politycznych, Zbigniew miał gorzkie przeświadczenie, że to nadal jeszcze nie jest ta wolna i ta niepodległa Polska, którą sobie wymarzył i tak ukochał, dla której poświęcił tyle lat swego życia, nawet kosztem innych jego aspektów, rodzinnych czy zawodowych.

Fragment z opisu jednej z akcji esbeckich tzw. „drugi szereg”, czyli brutalnej pacyfikacji pokojowej manifestacji z 3 maja 1987 r.:

„Rozbili ją ubrani po cywilnemu milicjanci, którzy wmieszali się w pochód, schodzący ze wzgórza wawelskiego w kierunku ul. Podzamcze. Funkcjonariusze atakowali z przodu, z tyłu, z boku. Kopali, bili pięściami i metalowymi rurkami od transparentów, wykręcali ręce. Zbigniew Romanowski, trafił do komendy przy ul. Mogilskiej ze złamanym ramieniem, żuchwą, żebrami i oderwaną kostką podudzia. Co najmniej 12 innych zostało poturbowanych”.

 

ANDRZEJ ROZWÓD –  ur. 19.06.1956, zm. 28.07.2017 w Warszawie

Ratownik górniczy w kopalni siarki w Tarnobrzegu. W 1980 - uczestnik strajku i współorganizator „Solidarności” w Siarkopolu, od początku stanu wojennego kolportaż prasy podziemnej, członek Terenowej Komisji Zakładowej w Siarkopolu. Od 1983 - w Porozumieniu Prasowym „Solidarność Zwycięży” (Kraków - Nowa Huta - Bochnia - Brzesko - Tarnów - Rzeszów - Konin - Poznań), uczestnik manifestacji w Krakowie (1983). Od listopada 1987 roku zaprzysiężony członek „Solidarności Walczącej”, szef pododdziału SW w Tarnobrzegu pod pseudonimem „Dariusz Zawada”, współredaktor pisma Solidarność Walcząca i Zapora, współorganizator Radia SW w Tarnobrzegu. W 1986 odmówił przyjęcia Brązowego Krzyża Zasługi za wieloletnią pracę w górnictwie. Przeciwnik Okrągłego Stołu. Odznaka Honorowa PCK za długoletnie honorowe oddawanie krwi (1992), Zasłużony Ratownik Górniczy (2001), Zasłużony dla Siarkopolu. W 2009 w Rzeszowie odznaczony przez prof. Zybertowicza Krzyżem Kawalerskim OOP (nadanym przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego).

 

ADAM SŁUPEK –  ur. 1948, zm. 2017

Chorąży Sztandaru Kadrówki. Pracownik „Trans-bud” w Nowej Hucie. Kolporter prasy niezależnej w stanie wojennym. Aresztowany w 1985

 

krzysztof Ochel

Krzysztof Ochel

(SW – Kraków)

Władysław Masłowski

Władysław Masłowski

(„Mała Polska” – Kraków)

Władysław Kucharz

(„Hutnik” – ps. Igor)

Zbigniew Dolicki

(„Hutnik” – Kraków)

Jerzy Karpińczyk

Jerzy Karpińczyk

(PP „SZ” – Kraków)

Zdzisław Kusyk

Zdzisław Kusyk

( Kraków)

Bogdan Włosik

Bogdan Włosik

( zastrzelony przez SB)

więcej >>

Ryszard Smagur

Ryszard Smagur

(dostał petardą w krtań)

Jacek Żaba

Jacek Żaba

(MPK – Kraków)

Antoni Roszak

Antoni Roszak

(Wrocław)

Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz

Andrzej Tadeusz Mazurkiewicz

(Jarosław)

Andrzej Butkiewicz

Andrzej 

Butkiewicz

(Sopot)

Antoni Pospieszalski

Antoni Pospieszalski

(ur. w Berlinie)

Andrzej Fedorowicz

Andrzej Fedorowicz

(Warszawa)

Michał żurek - KPN Kraków

Michał Żurek

(KPN Kraków)

Andrzej Izdebski - KPN Kraków

Andrzej Izdebski

(KPN – Kraków)

więcej >>

Wiesław Moszczak

(„Z Dnia na Dzień” – Wrocław)

Jerzy Pszon

(SKS, KPN, „Hutnik”

 – Kraków)

Krzysztof Kornaś - SW Kraków

Krzysztof 

Kornaś – „Dziki”

(„Hutnik”– Kraków)

wiecej>>

Jan Krusiński - SW Wrocław

Jan Krusiński

 – „Stańczyk”

(„Solidarność Walcząca”

– Wrocław)

Tadeusz Romanowski

(„Replika”- Świdnica)

Danuta Bernadetta Postawa

(KPN - Kraków)

Tomasz Wacko

Tomasz Wacko

(„Biuletyn Dolnośląski”

– Wrocław)

Jerzy Wocial

Wocial Jerzy

(„NOWA” – Warszawa)

 

Maciej Frankiewicz - SW Poznań

Maciej Frankiewicz

(„SW” – Poznań)

więcej >>

Kowalik Zbigniew - NSZZ "Solidarność" Małopolska

Zbigniew Kowalik

(kolporter prasy - Kraków)

więcej >>

Gulbinowicz Krzysztof - SW Wrocław

Krzysztof Gulbinowicz

(„SW” – Wrocław)

Rudziński Józef - SW Wrocław

Józef Rudziński

(Inicjatywa Wydawnicza „Aspekt” – Wrocław)

Rafał Górski

Rafał Górski

(FMW, KPN - Kraków)

więcej >>

Kornacki Lucjan - Siedlce

Lucjan Kornacki

(Siedlce)

Kozak Krzysztof - Siedlce

Krzysztof Kozak

(Siedlce)

 

Zygmnunt Czyżewski

(Siedlce)

Zbigniew Duk - Siedlce

Zbigniew Duk

(Siedlce)

Michałowska Ewa - Siedlce

Ewa Michałowska

(Siedlce)

 

Jakub Sklepik

(„Podlasiak” – Siedlce)

 

Mikołaj Kostecki

(„SW” – Trójmiasto)

Maciej Rybiński

Maciej Rybiński

(Warszawa)

 

Grzegorz Gampel

(CDN, MRKS – Warszawa)

 

Andrzej Pakos

(„Nasze Sprawy”

– Piekary Śląskie)

Joanna Bryjak

Joanna Bryjak

(PP „SZ” - Kraków)

Mirosław Swatek

Mirosław Swatek

(Kraków - Jastrzębie Zdr.)

więcej >>

Jan Klusik

Jan Klusik

(Opole)

Jerzy Narbutt

Jerzy Narbutt

(Warszawa)

Jerzy Narbutt

Piotr Rackmann

(Warszawa)

Sierotwińska-Rewicka Maria

Maria Sierotwińska

(Kraków)

Kubiosiowski Edward - Kraków

Edward Kubisiowski

(Kraków)

Truszkowska Grazyna

Grażyna Truszkowska

(„SW” – Wrocław)

Oberc Wojciech

Wojciech Oberc

(KPN – Kraków)

Gach Zbigniew - Gdańsk

Zbigniew Gach

(Gdańsk)

Cesarz Jacek - Gdańsk

Jacek Cesarz

(Gdańsk)

prof. Jerzy Andrzej Przystawa

prof. Jerzy Przystawa

(Wrocław)

Krzysztof Cybulski „Cypis” - FMW Gdańsk

Krzysztof Cybulski

(FMW - Gdańsk)

Słodkowski Wojciech - Łódź

Wojciech Słodkowski

(Łódź)

Erazm Ciołek - Warszawa

Erazm Ciołek

(Warszawa)

Bielawski Piotr - SW Kraków-Wrocław

Piotr Bielawski

(„SW” – Kraków-Wrocław)

Łoś Marek - Kraków

Marek Łoś

(Kraków)

Pacula Jan - KPN Kraków

Jan Pacula

(KPN Kraków)

Bożena Huget - KPN Kraków

Bożena Huget

(KPN Kraków)

barbara Sarapuk - SW Wrocław

Barbara Sarapuk

(SW Wrocław)

Andrzej Kucharski

Andrzej Kucharski

(SW Rzeszów)

Jacek Skrobotowicz

Jacek Skrobotowicz

(SKS Kraków)

 

Wiesław Kukla
(KPN, PPS Kraków)

Zbigniew Romanowski 

Zbigniew Romanowski
(Kraków)

Barbara Niemiec 

Barbara Niemiec
(Kraków)

Andrzej Rozwód

Andrzej Rozwód
(SW Tarnobrzeg)

Adam Słupek

Adam Słupek
(Kraków)

   

 

wróć >

 

 


© Leszek Jaranowski